Theater De Nieuwe Vorst staat aan de vooravond van een ingrijpende verbouwing. Met een nieuwe entree, een transparante uitbouw en verbeterde toegankelijkheid wil het theater letterlijk en figuurlijk opener worden. Directeur Bart van de Laak ziet de verbouwing als meer dan een bouwproject. “We willen laten zien wat hier gebeurt – en dat iedereen hier welkom is.”
Van gesloten villa naar open huis
De Nieuwe Vorst is al bijna dertig jaar een markant cultureel trefpunt in de stad, gevestigd in een monumentale stadsvilla uit 1870. Toch vinden veel Tilburgers de drempel naar binnen nog hoog. “Aan de buitenkant zie je nauwelijks wat we doen,” vertelt Bart. “De ramen zitten hoog, de voordeur voelt formeel en de huidige entree is slecht toegankelijk.”
Daar komt verandering in. De hoofdingang verhuist van de Willem II-straat naar de Girostraat, waar een nieuwe uitbouw komt met veel glas. “Het wordt een multifunctionele ruimte, waar je binnenkomt, kaartjes koopt, een kop koffie drinkt of gewoon even zit. En vanaf de straat zie je eindelijk dat hier leven is.
In het ontwerp was openheid, licht en verbinding een belangrijk punt – met de straat, maar ook met de binnentuin, die tot nu toe een goed bewaard geheim was. “Die tuin is prachtig en wordt in de zomer al gebruikt voor programmering. Maar veel Tilburgers weten niet eens dat die er is. Dat willen we veranderen. Daarnaast willen we De Nieuwe Vorst overdag ook openstellen voor bijvoorbeeld lokale initiatieven, maatschappelijke organisaties en onderwijs. Dat gebeurt nu af en toe, maar vaak achter gesloten deuren.”
Toegankelijkheid voor iedereen
De Nieuwe Vorst is momenteel lastig bereikbaar voor mensen met een fysieke beperking. De verbouwing brengt ook hierin verandering. “We hebben nu een aparte ramp voor rolstoelgebruikers, maar die voelt stiekem als een achterom,” zegt Bart. “Dat willen we niet meer. De nieuwe entree is gelijkvloers en leidt direct naar de belangrijkste publieksruimtes.” Binnen wordt een lift toegevoegd naar het hoger gelegen deel van het pand, zodat vrijwel alle ruimtes straks zelfstandig bereikbaar zijn. “Het gaat niet alleen om het voldoen aan normen, maar om mensen het gevoel geven dat ze écht welkom zijn – zonder extra uitleg of hulp.”
Hoewel het gebouw een moderne update krijgt, blijft het monumentale karakter behouden. Volgens Bart was dat een harde voorwaarde: “We willen de ziel van het pand bewaren. De kamerstructuren blijven bijvoorbeeld zichtbaar en historische details – zoals een voormalige schouw – worden behouden.”
Eigenzinnig, niet elitair
Voor Bart gaat de verbouwing niet alleen over fysieke toegankelijkheid, maar ook over een open houding. “We zijn geen elitair theater, al denken mensen dat soms omdat de programmering niet altijd makkelijk is. De Nieuwe Vorst is een plek waar makers zoeken, experimenteren en verwonderen – en dat is bedoeld voor iedereen.” De geplande verbouwing moet de uitnodigende en transparante sfeer van De Nieuwe Vorst versterken. “We keren het gebouw als het ware binnenstebuiten. We willen dat je ziet en voelt wat hier gebeurt. Je hoeft het niet altijd te snappen. Kunst mag ook verwarren. Dat is juist de kracht – dat je iets voelt of ontdekt, zonder dat je meteen een antwoord hebt.”
Bart vindt dit ook goed passen bij de stad Tilburg. “Er is iets aan deze stad dat ik ontzettend gaaf vind,” zegt hij. “Het is stoer, een tikkeltje anarchistisch, met een sterke eigenheid en een soort lak aan conventies. De Nieuwe Vorst is daar een exponent van. Ik ben er trots op dat we zo’n plek kunnen huisvesten en dan ook nog in deze prachtige villa.”
Programmeren tijdens verbouwing
De verbouwing begint in oktober 2025 en duurt naar verwachting tot mei 2026. In die periode is de grote zaal gesloten, maar De Nieuwe Vorst blijft actief. Een deel van de voorstellingen wordt verplaatst naar de kleine zaal of andere ruimtes. Voor grotere producties wijkt het theater uit naar de zaal van Factorium Cultuurmakers.
“Dat ging heel vlot en snel,” aldus Bart. “We hebben daar ruim twintig speeldata kunnen plannen. Het biedt bezoekers ook een mooie gelegenheid om andere plekken in Tilburg te ontdekken. En misschien ontstaan er – los van die overbrugging – ook nieuwe initiatieven vanuit deze samenwerking.”
Jubileumjaar
De heropening van De Nieuwe Vorst valt samen met een bijzonder moment: in 2026 viert het theater het 30-jarig bestaan. De jubileumplannen zijn nog in ontwikkeling, maar er wordt in elk geval gedacht aan een publicatie. “We zitten in een chique oude villa van een textielbaron, die in de afgelopen 150 jaar al van alles is geweest,” zegt Bart. “Maar er is nauwelijks iets over gedocumenteerd. Dit gebouw heeft zóveel meegemaakt – dat verdient het om verteld te worden.”
Meer weten over de verbouwing en de programmering van De Nieuwe Vorst? Check de website!
