Programma ‘Tilburg 70 jaar bevrijd’

Dat Tilburg 70 jaar geleden is bevrijd door de 15 Schotse Divisie, ondersteund door de Nederlandse Prinses Irene Brigade, zal dit jaar niemand ontgaan. Het aantal activiteiten rond de viering hiervan is groter dan ooit. Geen enkele doelgroep wordt vergeten.

Er zijn levende geschiedenislessen door veteranen op basisscholen. Voor de middelbare schooljeugd is een themafeest in Poppodium 013 en in alle verzorgingscentra in Tilburg, Berkel-Enschot en Udenhout zijn in totaal 20 optredens gepland. Ook andere belangstellenden zijn daar welkom. Dat geldt ook voor het prachtige concert ‘The Armed Man’ van Karl Jenkins op 26 oktober in de MIDI.

Natuurlijk is het grote publieksevent op zaterdag 25 oktober. Dan rijden 80 oude militaire voertuigen door de binnenstad en vindt er een grootse Taptoe plaats op het Willemsplein voor het paleis. Hier nemen maar liefst 6 pipe-bands met ruim 150 muzikanten aan deel. Nog steeds zijn er bij de viering veteranen aanwezig die Tilburg hebben bevrijd. Dit jaar worden ze zelfs in Engeland opgehaald door de organisatie. In deze nieuwsbrief leest u het uitgebreide programma.

Logo-Tilburg-70-jaar-bevrijd

Streetparade en Taptoe 25 oktober

Veel leden van ‘Keep Them Rolling’ komen op zaterdag 25 oktober met hun originele voertuig uit de Tweede Wereldoorlog naar Tilburg. ‘s Morgens rijden de circa 80 legervoertuigen eerst naar Oisterwijk om daar mede de bevrijding van die stad te herdenken. Daarna komen ze naar de Tilburgse binnenstad en parkeren op het Willemsplein voor de trappen van het Paleis Raadhuis. De aanwezige veteranen krijgen een goede plaats in de voertuigen en om 14.20 uur begint het defilé door de binnenstad. Op de Heuvel zal een officieel defilé worden afgenomen door onze burgemeester en vertegenwoordigers van de landmacht en veteranenorganisaties.

Hierna rijden alle voertuigen door de Heuvelstraat en kan het publiek onze bevrijders toezwaaien. De stoet eindigt weer op het Willemsplein waar het bevrijdingsfeest verder gaat met een Taptoe voor onze bevrijders en iedereen die geïnteresseerd is. Zo’n 6 Pipe-bands en andere bands zullen deelnemen aan deze taptoe.

Programma Verzorgingshuizen

De groep die zich deze bevrijding nog het beste kan herinneren, zijn de ouderen onder ons. Daarom vinden er in de weken rond 27 oktober diverse optredens plaats in alle woonzorgcentra van Tilburg, Berkel Enschot en Udenhout. Het muzikale trio “Zand, Zeep en Soda” en het zangkoor “Brabants Bont” zullen deze optredens verzorgen. Het programma  bestaat uit sketches en liedjes die alles te maken hebben met de bezetting en de bevrijding op 27 oktober 1944. Voor de meesten heel herkenbaar, en zo bleek tijdens een try out in Den Herdgang, een uitnodiging om uit volle borst mee te zingen.

Een Schotse bevrijder vertelt zijn verhaal

Het boek Levenslang soldaat wordt op 25 oktober gepresenteerd tijdens de festiviteiten in het kader van ‘Tilburg 70 jaar bevrijd’.  Het verhaalt over de oorlogservaringen van veteraan George Coltman. Hij was slechts 17 jaar toen hij zich bij het Britse leger meldde om te vechten tegen het nazi-Duitsland van Adolf Hitler. Als bestuurder van een Bren Gun Carrier diende hij in het zesde bataljon van het Schotse regiment King’s Own Scottish Borderers. George maakte de hele geallieerde opmars mee – hij vocht van Normandië tot de Noord-Duitse kust. Zijn bataljon kwam op 15 juni 1944 aan in Normandië, tien dagen na de invasie op D-Day. Na zware gevechten in de omgeving van Caen trok het bataljon over de Seine naar België. In Zuid-Nederland bevrijdde het zesde bataljon de omgeving van Best, de stad Tilburg en Blerick, en in de Peel ondersteunde het de Amerikaanse troepen bij het herstellen van de verdedigingslinie langs de Maas. Na het oversteken van de Rijn trok het bataljon Duitsland in. De in Tilburg geboren journalist Mark Hendriks sprak uitvoerig met George Coltman over diens oorlogservaringen. In meerdere sessies verhaalde George over idealen en strijd, over kameraadschap en angst, over liefde en dood. Of George zelf aanwezig zal zijn bij de boekpresentatie is de vraag. Hij is onlangs gevallen en heeft zijn heup gebroken. Het boek zal hierna te koop zijn bij Boekhandel Gianotten in de Emmapassage voor 9,95

Herdenking 25 oktober

Op 25 oktober om 10.30 uur vindt er een interreligieuze viering plaats in de Heikese Kerk. Sprekers uit enkele religieuze en maatschappelijke geledingen van de Tilburgse samenleving zullen een overweging uitspreken. De viering wordt muzikaal ondersteund door jeugdkoor Tikiko, zangeres Crystel Benton en enkele leden van de Dutch Pipes and Drums. Hierop aansluitend, om 11.30 uur vind een herdenking en kranslegging plaats bij het monument “de Vaandeldrager”. Hierbij zijn Nederlandse en Schotse gasten aanwezig. Dit monument herinnert ons aan de rol van de Prinses Irene Brigade bij de bevrijding van onze stad. Militaire en veteranenorganisaties vormen hier een erewacht.

Herdenkingen op Bevrijdingsdag 27 oktober

Op 27 oktober om 14.00 uur organiseert de Bond van Wapenbroeders een herdenking op begraafplaats Vredehof aan de Gilzerbaan. Hierbij worden de militairen herdacht die tijdens de oorlogsjaren om het leven gekomen zijn en waarvan enkelen hier hun laatste rustplaats vonden.

Bij het monument ‘de Zwerfkei’, gelegen in het plantsoen aan de Coba Pulskenslaan, wordt eerder die dag, om 11.00 uur een herdenking georganiseerd. Coba Pulskens is één van de bekendste verzetsstrijders van Tilburg. Vanwege haar hulp aan geallieerde piloten werd zij naar kamp Ravensbrück gebracht, waar zij in februari 1945 om het leven kwam. Ook de drie op 9 juli 1944 vermoorde piloten worden hiermee op gepaste wijze herdacht. Kinderen van basisschool De Zuidwester hebben dit monument geadopteerd en zullen een bijdrage aan deze herdenking leveren.

Om 19.00 uur is er een herdenking bij het monument ‘Scotland the Brave’ aan de Paleisring.  Kinderen van basisschool Panta Rhei hebben dit monument geadopteerd en dragen hun steentje bij aan de herdenking. Militaire en veteranenorganisaties zijn aanwezig en vormen een erewacht. De muzikale ondersteuning wordt, als altijd, verzorgd door de Dutch Pipes and Drums.

Stadswandeling ‘Oorlog en bevrijding’

In het kader van 70 jaar bevrijding gaat de Stichting Stadsgidserij Tilburg op zondag 26 oktober een wandeling houden met het thema Oorlog en Bevrijding als onderwerp. De toch voert langs verschillende oorlogsmonumenten en belangrijke plekken zoals de Tilburgse Synagoge en de Helga Deentuin. Voor wie niet weet dat “de Wasknijper” aan de Spoorlaan ook een Oorlogsmonument is, valt er een hoop interessants te leren. De wandeling start om 13.00 uur bij het monument “Scotland the Brave” en daar ook eindigen.

Tentoonstelling bij Peerke Donders

Dat Tilburg is bevrijdt door de 15e Schotse Divisie is de officiële lezing. Maar die is niet compleet. De Heikant werd eveneens bevrijd op 27 oktober. Maar dat gebeurde ’s morgens al om ongeveer 10.30 uur, dus nog vóór de 15e Divisie vanuit het zuidoosten en oosten de stad binnentrok.

Combineren we 27 oktober met de naam Heikant, dan ontstaat er een religieuze betekenis. Peerke Donders werd daar namelijk geboren op 27 oktober 1809. In 1982 zalig verklaard, was hij voor vrome Tilburgers al veel langer ‘de heilige van de Heikant’. Was het dan toeval dat juist op zijn geboortedatum de Heikant werd bevrijd? En was het eveneens toeval dat op dezelfde dag heel Tilburg werd bevrijd? Het antwoord laat zich raden. Zelfs na jaren bleek dat antwoord verankerd te zijn in persoonlijke herinneringen. In de tentoonstelling wordt aandacht geschonken aan de bezetting en bevrijding van Tilburg.  De opening vindt plaats in het bijzijn van de Schotse gasten op vrijdag 24 oktober om 16.00 uur.

The Armed man, een uniek concert

Het Tilburgse bevrijdingsdagboek van Maria Mandos  vormt het ontroerende verhaal waaromheen het bekende muziekstuk ‘The Armed Man’ van Karl Jenkins (Wales 1944) een bijzondere betekenis gaat krijgen. Hij brengt levensbeschouwingen van heel de wereld samen in zijn werk. Het is een duidelijke aanklacht tegen oorlog en geweld gevat in een pakkend muzikaal verhaal. Te zien en te horen op zondag 26 oktober om 16.00 uur in het MIDI theater.  De uitvoering door koor Malkander en ensemble winTkracht zal omlijst worden door foto’s en films van Tilburg uit de tijd van de oorlog en de bevrijding. Een dagboek – vertelt door familielid Letta Karskens – komt tot leven in de muziek en de beelden, de toeschouwer mag het meebeleven. De entreeprijs voor de matinee voorstelling  bedraagt 10 euro. Kaarten bestellen via www.winTkracht.eu.

Dagboek Maria Mandos

Het is 1944. Heel Tilburg is in gespannen afwachting van de bevrijders. Ze komen eraan maar wanneer zal dat gebeuren? Op de hoek van de Tuinstraat en de Nieuwlandstraat woont de familie Mandos-Knegtel. Ze hebben een zaak in dames- en herenkleding en verkopen baby-artikelen. Wiegen worden in hun eigen atelier bekleed en zelfs matrasjes maken ze zelf. Enkele van hun volwassen kinderen wonen elders in het land. En ze zijn onbereikbaar. Voor die kinderen houdt Maria Mandos een dagboek bij.  Ze doet verslag van de dagen tot de komst van de bevrijders. Met bezorgdheid en moederlijke liefde schrijft ze haar geschiedenis. Een verhaal dat iedereen die het 70 jaar geleden heeft meegemaakt kan navertellen en dat ons vandaag nog ontroeren kan.

Jongerenprogramma Middelbaar Onderwijs

Bureau CiST en het Oranje Comité Tilburg zetten zich in om een speciaal feest voor Tilburgse jongeren te organiseren in het kader van Tilburg 70 jaar bevrijd.  In poppodium 013  is er een  Bevrijdingsfeest ‘Tilburg ‘s Got Talent’ gepland.  Dit is op dinsdag 28 oktober van 19.30 – 22.00 uur.

Er zijn optredens van de winnaars van de vorige edities van Tilburg ‘s Got Talent, d.w.z. degenen die de eerste, tweede en derde plaats hebben gehaald en enkele ‘wildcards’. Verder treden op stand-up comedian Braboneger, de breakdancegroep Floorillaz en Diggy Dex.  Iedere school krijgt 75 vrijkaarten om de avond met de leerlingen te bezoeken. In de week voor de herfstvakantie is er een speciaal programma bestaande uit workshops RAP, animatiefilm maken of een gps-speurtocht door de stad voor derdejaars leerlingen.

Veteraan in de klas op de Basisscholen

Een ontmoeting tussen leerlingen en een veteraan is vaak een vorm van ‘levende geschiedenis’.  Bovendien een goed moment om duidelijk te maken dat vrijheid en vrede niet vanzelfsprekend zijn. Zo bezoeken Indië- of Nieuw Guinea-veteranen de klassen maar ook veteranen van andere missies.  Bijvoorbeeld  van de vredesmissie Libanon uit de jaren ’80, de uitzendingen naar Bosnië of de meest recente missie in Afghanistan. Want ook de net afgezwaaide mannen en vrouwen doen mee.  De gastlessen worden door het Veteraneninstituut aangeboden aan kinderen van de basisscholen in Tilburg, Udenhout en Berkel-Enschot.

Pop-up monument Kapel OLV

De wand van de kapel Onze Lieve Vrouw wordt voorzien een groot doek met op de achtergrond zo’n 30 foto’s van Tilburgse oorlogsslachtoffers. Erdoorheen staan de 719 tot dusver bekende namen van Tilburgers en geallieerden die het leven lieten als gevolg van de tweede wereldoorlog. Achterliggende gedachte is het teruggeven van een gezicht en een naam aan de slachtoffers.