Van ontsnapping tot stadsicoon: de Siberische grondeekhoorn in Tilburg

Foto: Stadsbos013

Wie regelmatig door de Oude Warande of het Wandelbos loopt, heeft hem misschien al eens gezien: een klein, gestreept diertje dat snel tussen de bladeren door wegsprint. De Siberische grondeekhoorn is geen gewone verschijning in Nederland, maar toch al jarenlang een inwoner van onze stad. Hoe dat precies zit? Lees het hieronder.

Hoe zijn ze hier terecht gekomen?

Het verhaal van de Siberische grondeekhoorn begint verrassend genoeg bij het voormalig Tilburgs Dierenpark. Tijdens een interne verhuizing schoot er per ongeluk een kist met zo’n 250 grondeekhoorns open. Ze ontsnapten en verspreidden zich in het gebied. Omdat de meeste mensen dachten dat de dieren het Nederlandse klimaat toch niet zouden overleven, werd er in eerste instantie weinig mee gedaan. Tegen alle verwachtingen in wisten ze zich toch aan te passen en bleven ze! We spraken Rob Vereijken, Expeditieleider bij Stadsbos013 over dit bijzondere diertje in de Oude Warande en het Wandelbos.

“Tilburg bleek een prima leefgebied voor de grondeekhoorn,” vertelt Rob “Ze zijn klein, maar weten goed hun weg te vinden en zich te handhaven in onze bossen.” Inmiddels zijn de eekhoorns dus een vast onderdeel van de Tilburgse natuur.

Anders dan onze eigen eekhoorns

Wie denkt dat de Siberische grondeekhoorn hetzelfde is als de rode eekhoorn, heeft het mis. Deze exoot heeft namelijk heel ander gedrag. Zo houden ze een echte winterslaap: van november tot april verdwijnen ze volledig onder de grond. “Ze doen dan helemaal niets,” legt Rob uit. “In tegenstelling tot onze eigen eekhoorn, die af en toe nog uit zijn nest komt om voedsel te zoeken. De Siberische variant graaft zich in, vaak in verlaten muizenholletjes, en blijft daar maandenlang.” Dat maakt het spotten van de dieren in zekere zin een seizoensgebonden avontuur. Tussen april en november is de kans het grootst dat je ze tegenkomt. Wie ze wil zien, kan het beste een rustig plekje zoeken in het bos en gewoon even afwachten. “Als je de rust neemt, komt er vaak vanzelf eentje kijken,” aldus Rob.

Laat ze vooral met rust

De aanwezigheid van de Siberische grondeekhoorn trekt steeds vaker bezoekers van buiten Tilburg, die hopen het bijzondere dier voor de camera te krijgen. Soms levert dat grappige, maar ook zorgelijke situaties op. “We zien toeristen die met de gekste trucs proberen om een foto te maken, van lokken met eten tot rare poses met objecten,” vertelt Rob. “Maar het belangrijkste is: laat ze gewoon met rust. Geniet er vooral van als je er eentje ziet, maar houd afstand. Het zijn geen huisdieren.”

Gedoogd in zekere zin

Hoewel de grondeekhoorn officieel een exoot is, vormt hij in Tilburg op dit moment geen groot probleem, toch wordt er wel opgelet. Een groot actieplan is er nooit gekomen, maar als de dieren zich te ver van Tilburg verspreiden, worden ze soms weggehaald. “We willen voorkomen dat ze door heel Europa gaan trekken,” legt Rob uit. Buiten Tilburg vind je kleine populaties, bijvoorbeeld bij Brussel in het Zoniënwoud of in bossen waar ontsnapte exemplaren of huisdieren zijn uitgezet.

Een uniek stukje Tilburgse natuur

De Siberische grondeekhoorn is dus geen onderdeel van onze oorspronkelijke fauna, maar heeft inmiddels zijn plek gevonden in de Oude Warande en het Wandelbos. Met hun gestreepte rug en snelle bewegingen zijn ze een opvallend diertje tijdens je zondagse ochtendwandeling. Ze zijn misschien ooit per ongeluk ontsnapt, maar vandaag de dag dragen ze bij aan het unieke, groene karakter van onze stad.